Theehuis De Kemperberg

Donderdag 07 mei 2020

Sinds kort is er op De Hoge Veluwe een nieuw horeca-uitgiftepunt: Theehuis De Kemperberg. Een opmerkelijk gebouw, een beetje verscholen tussen het groen vlakbij Ingang Schaarsbergen.

Voor het eerst in haar roemruchte historie wordt het gebouw als theehuis gebruikt. Normaliter dient het voormalige koetshuis van Villa De Kemperberg als verenigingsgebouw voor de leden van de Vereniging van Vrijwilligers van De Hoge Veluwe. Nu kunt u er op weekend-, feest- en vakantiedagen tussen 11 en 16 uur terecht voor een drankje en snack. Vanaf ingang Schaarsbergen vindt u het theehuis na anderhalve kilometer rijden of fietsen richting het centrum van het Park.

Landgoed De Kemperberg
De Kemperberg is een van de oudste landbouwenclaves in Schaarsbergen. Dit zeventiende-eeuwse agrarische stuk land groeide geleidelijk uit tot een prachtig landgoed, dat tegenwoordig deel uit maakt van het Park. Begin twintigste eeuw werd De Kemperberg door baron van Tuyll van Serooskerken omgetoverd tot een waar landgoed met een villa (het ‘Noorse huis’) en een koetshuis. In 1913 liet de baron op de Kemperberg het landhuis bouwen naar een ontwerp van de architect Nieraad. Het huis was geheel van Noors hardhout en had 40 kamers.

Villa De Kemperberg
De villa, het ‘Noorse huis’ was een bijzonder huis; een van de grootste in zijn soort in Nederland. Het werd opgetrokken uit bouwpakketten van het hout van de Noorse firma Strömmen Traevare, in traditionele drakenstijl. Het bijpassende koetshuis werd gebouwd in dezelfde stijl en was één van de eerste garages in Nederland.

Nadat Baron van Tuyll in 1920 naar Zeist vertrok en daar burgemeester werd, kocht het echtpaar Kröller-Müller via een aannemer een jaar later landgoed De Kemperberg. Deze aankoop rondde hun bezit -het huidige Nationale Park De Hoge Veluwe- af. In de koop was ook de boerderij Rijzenburg inbegrepen, u ziet de boerderij aan uw rechterkant als u het Park via ingang Schaarsbergen binnen komt.

Diverse bestemmingen
Het Noorse huis is gedurende de jaren voor verschillende doelen gebruikt. Op initiatief van Helene Kröller-Müller werd het landhuis van 1922 tot 1925 in eerste instantie gebruikt als herstellingsoord voor Duitse kinderen. Na deze periode heeft het leeggestaan tot 1936.

Vervolgens werden de villa en koetshuis verhuurd aan de Diocesane Bond ‘De Jonge Werkman’. Er werden ongeveer 100 werkloze jongeren in de villa gehuisvest, die in de omgeving werden ingeschakeld bij terreinwerkzaamheden.

In de periode tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de villa door de Duitsers vanwege de ligging ingelijfd bij de vliegbasis Deelen. Het werd door het personeel van de Duitse Luftwaffe gebruikt als legeringsgebouw en werd naar verluidt gekscherend 'Das Mauseschloss' genoemd. Na de bevrijding was het huis enige tijd in gebruik door de Canadezen. Na al deze gebruikers verkeerde de villa in een zodanige staat dat in 1946 werd besloten tot afbraak. Het nog bruikbare hout werd verwerkt bij de verbouwing van de boerderij de Zwarte Berg bij Ingang Hoenderloo. Deze boerderij is in november 2018 helaas compleet in de as gelegd bij een felle brand.

Koetshuis krijgt tweede leven
De vijver bij de Noorse villa werd na de afbraak van het huis met zand gevuld en groeide dicht. Het koetshuis had inmiddels zijn functie van pompgebouw voor de vijver en koetshuis/garage verloren. Vanaf 1947 deed het dienst als veldlaboratorium van diverse onderzoeksinstellingen, waarbij de laatste onderzoekers het gebouw verlieten in 1997.

Theehuis De Kemperberg
Tegenwoordig wordt het gebouw gebruikt als onderkomen van de Vereniging Vrijwilligers van De Hoge Veluwe. En nu, in Coronatijd, als tijdelijk Theehuis en uitgiftepunt voor drankjes en snacks. Ook bij de Theekoepel bij Jachthuis Sint Hubertus kunt u dagelijks tussen 11en 16 uur terecht om een drankje of snack te halen om elders te nuttigen. Het Parkrestaurant is elke dag tussen 9:30 en 16:30 uur geopend voor het afhalen van broodjes, snacks, een drankje of een heerlijk picknickpakket.

Kom gerust genieten, De Hoge Veluwe biedt u de ruimte.